برگزاري نشست «ارتباطات فرهنگي ايران و ايتاليا از طريق جاده ابريشم»

نشست ويژه شهر کتاب با عنوان «ارتباطات فرهنگي ايران و ايتاليا از طريق جاده ابريشم»، با حضور دکتر تيتزيانا بوچي چرتي، دکتر فابيو تيديا،جوزپه لبيتسي و عليرضا اسماعيلي، برگزار شد.
به گزارش ايسنا، در ابتداي اين نشست که در شهر کتاب برگزار شد، علي‌اصغر محمدخاني، معاون فرهنگي شهر کتاب، با بيان اينکه امسال چين مهمان ويژه‌ نمايشگاه بين‌المللي کتاب تهران است، به تداعي هميشگي نام اين کشور با جاده‌ي ابريشم اشاره کرد و گفت: جاده‌ تاريخي ابريشم، مسيري براي مبادله‌ي ابريشم چيني با کالاهاي اساسي کشورهاي اروپايي بوده و در گذر از شهرها و بيابان‌هاي مختلف، تبادل اقتصادي را ميان کشورهاي گوناگون تسهيل مي‌کرده است. جاده‌ي ابريشم افزون بر صبغه‌ي اقتصادي و بازرگاني، در مبادله، انتقال و تلفيق فرهنگ، ادب، سياست و دين نيز نقش مهمي داشته است. اين نشست به اهميت بازسازي اين مسير براي روابط فرهنگي و ادبي ميان ايران و ايتاليا اختصاص يافته است.
ره‌آورد تِرِکاني
تيتزيانا بوچي چرتي در اين نشست اظهار کرد: علاقه‌ من به راه ابريشم بسيار قديمي و ريشه‌دار است. به لطف هشت سال حضور در ايران توانستم در بخشي از جاده‌ ابريشم سفر کنم. در نظر داريم اين سفر را با تورهايي از ايتاليا به چين ترتيب دهيم، به صورتي که با حضور گسترده در ايران ره‌آوردهايي از مراسم، آيين‌ها و فرهنگ‌هاي مشترک برايمان به ارمغان آورد."
او توضيح داد: "شش سال پيش در مؤسسه‌ي فرهنگي »تِرِکاني« به لطف ماسيمو بِراي، مدير کنوني مؤسسه، سفري آغاز شد. فهرستي آنلاين روي سايت مؤسسه ساختيم و توصيف کاملي در مورد جاده‌ي ابريشم ارائه کرديم. اگر امروز به اطلس آنلاين ترکاني بنگريد، نيمي از مقالات جاده‌ي ابريشم را با ايران مرتبط مي‌يابيد و اين نشان‌دهنده‌ي نقش اساسي ايران در جاده‌ي ابريشم است."
او گفت: پژوهشگري از دانشگاه آکسفورد که در دو کتاب خود از اهميت جاده‌ي ابريشم سخن گفته است، باور دارد تصميمات مهم آينده نه در برلين يا پاريس، بلکه در مسکو، چين، تهران و کابل گرفته مي‌شود و اين قرن متعلق به آسيا است. اين گفته براي من جالب بود. به نظرم، اين مسير بايد دوباره از سرگرفته و نقش فرهنگي آن دوباره احيا شود. مارکوپولو و ديگر شخصيت‌هاي ايتاليايي در طي کردن اين مسير هرگز ديواري در مقابل خودشان نديدند و همه جا پل‌هايي ساختند که موجب شناخت جوامع و ايجاد علاقه‌ ميان آنها شد. در عين حال فرهنگ، زبان و هويت فردي‌شان را حفظ کردند. ايتاليا به همت مؤسسه‌ي ترکاني قصد دارد اين مسير را بازسازي کند. دانشگاه‌هاي مختلف مي‌توانند ما را در اين کار همياري کنند.
به سوي جاده‌هاي ابريشم
فابيو تيديا نيز با اظهار خوشحالي از حضور مجدد در ايران، گفت: جمع‌آوري روايت‌ها و حکايت‌هاي ارزشمند مسافران جاده‌ي ابريشم به دوره‌ي رنسانس اروپا برمي‌گردد. اين مجموعه افزون بر سفرنامه‌هاي ايتاليايي‌ بر اساس سفرنامه‌هاي افرادي از انگليس، هلند و فرانسه است.
او ادامه داد: اين سفرنامه‌ها متناسب با اهميت‌شان در پنج دسته تقسيم‌بندي مي‌شوند. دسته‌ي اول مربوط به دوره‌ي مغولستان و تيموري‌اند. در اين دوره که عصر طلايي ادبيات ايران و ايتاليا است، بيشتر سفرنامه‌هاي بازرگانان و سفيران فرهنگي جمع شده است. دسته‌ي دوم مربوط به دوره‌ي رنسانس ايتاليا و روابط ايتاليا با حاکم وقت است. دوره‌ي سوم مربوط به دوره حکمراني شاه عباس است. در اين دوره حضور ايتاليا در قلمرو شاه عباس تغيير مي‌کند و مسافران ايتاليايي بيشتر افرادي مستقل‌اند. دوره‌ي چهارم به عصر قاجاريه در ايران باز مي‌گردد و تا کنون ادامه دارد. در اين دوره، اتحاد ايتالياي متحد در 1861، با رشد علاقه به علم و پيشرفت و ترقي در ايران همزمان مي شود.
او تأکيد کرد: اين پروژه براي کشف دوباره‌ي هويت‌هايمان اهميت ويژه‌اي دارد، چرا که هويت‌هاي ما ريشه‌هاي مشترکي دارند. براي نمونه پروفسور باوزاني در کنار ريشه‌هاي مسيحيت و يوناني، از ريشه‌هاي اسلامي در اروپا سخن مي‌گويد. هدف ما در پروژه‌ي مؤسسه‌ي ترکاني نيز بازکشف ريشه‌هاي فرهنگي و اشتراکات‌مان است. همان‌طورکه اروپا نياز دارد به شرق نگاه کند، ايران هم نياز دارد در رابطه‌ي فرهنگي با غرب باشد و رابطه‌ي بهتري ايجاد کند.
در پايان عليرضا اسماعيلي، رايزن ايران در اسپانيا، که پيش‌تر رايزني فرهنگي ايران در ايتاليا را بر عهده داشته است، از ايده‌ي مؤسسه‌ي تِرِکاني حمايت کرد. او با اشاره به اينکه رئيس اين مؤسسه پيش‌تر وزير فرهنگ ايتاليا بوده است، گفت: فعاليت‌هاي اصالتاً اقتصادي، هميشه ارتباطات فرهنگي ايجاد مي‌کنند. اما برخلاف ارتباطات اقتصادي، ارتباطات فرهنگي در طول زمان شکل مي‌گيرند و رشد مي‌کنند. در مورد جاده‌ي ابريشم نيز بي‌شک چنين است. برنامه‌ي جاده‌ي ابريشم، بستري براي معرفي ايران در حوزه‌هاي فرهنگي است و ايتاليا براي اين کار بهترين گزينه است. چون روابط فرهنگي ما با ايتاليا ديرينه است. افزون بر آن، دايره‌المعارف تِرِکاني از جايگاه بسيار خوبي برخوردار است. پس اين دو با توجه به سابقه‌ي تمدني و ارتباطات ديرينه مي‌توانند نمونه و الگوي خوبي براي گسترش اين فعاليت‌ها در جاهاي ديگر باشند.
اسماعيلي در پايان ايده‌هايي براي همراهي با پروژه‌ي جاده‌ي ابريشم ارائه و تأکيد کرد: در اروپا شناخت صحيحي از کشور ما وجود ندارد. اميدوارم اين نشست‌ها بتوانند شناخت خوبي فراهم کنند که به تبادل فرهنگي و شناخت بيشتر ملت‌هاي واقع در مسير جاده‌ي ابريشم از هم منتج شود.