آیا فیات همکار بعدی صنعت خودرو ایران است؟

محدودیت‌های تحریمی یکی از چالش‌های صنایع داخلی به‌ویژه خودروسازی کشور بوده و ارتباطات بین‌المللی را به حداقل می‌رساند. در این شرایط، صنعتگران از فناوری روز جهان عقب مانده و نمی‌توانند خود را به روز کنند.
به‌عنوان مثال، با اعمال تحریم‌های جدید در مرداد ۹۷ دو خودروساز فرانسوی همکاری خود را با ایران قطع کرده و به تعهدات خود در قبال بازار ایران عمل نکردند. این در حالی است که سفیر جمهوری اسلامی ایران در ایتالیا، از مشکلات برقراری روابط تجاری میان شرکت‌های ایرانی و ایتالیایی گفت و نیز از احتمال حضور فیات در ایران خبر داد.
تاثیر تحریم و کرونا بر روابط بین‌الملل
خودکفایی و کاهش وابستگی یکی از راهکارها برای آسیب‌پذیری است، اما به‌طور قطع ارتباطات و همکاری‌های بین‌المللی در فضای برد-برد هم ضرورت دارد.
حمید بیات، سفیر جمهوری اسلامی ایران در ایتالیا در گفت‌وگو با خط بازار از مشکلات برقراری روابط تجاری میان شرکت‌های ایرانی و ایتالیایی با توجه به تحریم‌های یک‌جانبه امریکایی و راه‌حل‌های درنظر گرفته شده از سوی سفارت با همکاری اتاق‌های بازرگانی سخن گفت.
سفیر جمهوری اسلامی ایران در ایتالیا در پاسخ به این پرسش که روابط اقتصادی ایران و ایتالیا درحال‌حاضر و با توجه به شرایط بحرانی کروناویروس چگونه است، گفت: دو عامل تحریم و کرونا تاثیراتی مقطعی بر روابط اقتصادی دو کشور داشته است. با این تفاوت که یکی ارادی و طولانی‌مدت‌تر بوده(تحریم) و دیگر غیرارادی و کوتاه‌مدت است. از این‌رو باید دو مقوله تحریم‌ها و بحران کرونا را از یکدیگر تفکیک کرد.
وی افزود: به‌هرحال تحریم‌های یک‌جانبه و غیرقانونی امریکا مدت‌هاست شرایط روابط اقتصادی ایران با جهان از جمله ایتالیا را تحت‌تاثیر قرار داده و منجر به کاهش حجم مناسبات کشورها با ایران شده است. به‌تبع، این تحریم‌ها در ایتالیا نیز بسیاری از فعالان اقتصادی را نگران کرده و بیش از همه نهادهای مالی و بانک‌ها با تهدیدات امریکا مواجه هستند.
کمبود منابع مالی
سفیر ایران در ایتالیا مشکل اصلی در تجارت با ایتالیا را کمبود منابع مالی ایران با منشا اروپایی اعلام کرد و افزود: یکی از اصلی‌ترین اثرات تحریم‌ها، توقف برداشت نفت از سوی شرکت نفتی انی از ایران و عدم تولید منابع ارزی کافی در ایتالیا بود. متاسفانه بخش عمده صادرات ایران به ایتالیا را نفت تشکیل می‌داد. اتکای بیش از حد به نفت و نگاه وارداتی از ایتالیا به‌جای توجه به ظرفیت‌های این بازار برای صادرات و تقویت بنیان تولید داخلی در کشور، شرایطی را ایجاد کرده که با محدودیت خودساخته صادرات به ایتالیا روبه‌رو هستیم. وی ادامه داد: تجارت با ایتالیا و بازار این کشور همواره برای طرف‌های ایرانی از اهمیت زیادی برخوردار بوده است. به همین دلیل در سال‌های ۲۰۱۷ و ۲۰۱۸ میلادی(۱۳۹۶ و ۱۳۹۷ خورشیدی) و براساس گزارش دریافتی از مرکز آمار ایتالیا، این کشور نخستین شریک تجاری ایران در میان کشورهای عضو اتحادیه اروپا بود. در سال ۲۰۱۹ (۱۳۹۸) نیز باوجود تشدید تحریم‌ها ایتالیا پس از آلمان دومین شریک تجاری ایران بوده است.
غلبه واردات بر صادرات
بیات با بیان اینکه حجم مبادلات دو کشور در سال ۲۰۱۹ در غیاب نفت، رقمی افزون بر حدود ۹۷۷ میلیون یورو با تراز مثبت به نفع ایتالیا بود، اظهار کرد: این امر نشان‌دهنده این است که حتی در شرایط تحریم نفت و سایر کالاهای تحریمی، همچنان زمینه‌های بسیاری برای توسعه تجارت دوجانبه وجود دارد که نیازمند شناسایی بیشتر از سوی بخش دولتی و همچنین شرکت‌های بخش خصوصی است. سفیر جمهوری اسلامی ایران در ایتالیا با بیان اینکه کرونا در ایتالیا به خودی خود محدودیتی برای فعالیت تجاری میان دو کشور ایجاد نکرد، گفت: پیش از شیوع ویروس کرونا، حجم مبادلات ایران با ایتالیا با کاهش قابل‌توجهی روبه‌رو شده بود. فقط حواشی این امر و توقف حرکت کامیون‌ها در مرز ترکیه را می‌توان عمده‌ترین تاثیر ویروس کرونا بر فعالیت تجاری ما با ایتالیا دانست، زیرا به‌دلیل نگرانی‌های موجود، حمل‌ونقل کالا از مسیر زمینی دچار وقفه شد. خوشبختانه از ۱۵ خرداد امسال براساس توافق ایران و ترکیه، مرزهای ورودی به روی کامیون‌های دو کشور باز شد که امید می‌رود این موضوع تردد مجدد کامیون‌های ایرانی به مقصد اروپا را فعال نماید. سفیر ایران در ایتالیا تصریح کرد: براساس بررسی‌ها ایتالیا محدودیتی برای کالاهای صادراتی ایران به این کشور ایجاد نکرده است. نکته قابل توجه اینکه امکان حمل‌ونقل دریایی بین ایران و ایتالیا در زمان شدت شیوع ویروس کرونا وجود داشت و درحال‌حاضر نیز وجود دارد. با از سرگیری پروازهای ایران ایر به میلان نیز امکان حمل هوایی میسر شده است.
محصولات وارداتی
بیات در پاسخ به این پرسش مبنی بر اینکه کدام محصولات بین این دو کشور واردات و صادرات می‌شوند، گفت: از جمله محصولات وارداتی ایران از ایتالیا درحال‌حاضر می‌توان به ماشین‌آلات با کاربرد عمومی(موتورهای احتراق، توربین، پمپ، کمپرسور و...)، ماشین‌آلات تخصصی(متالورژی، معدنی، صنایع غذایی، نساجی، چرم و کفش و...)، تجهیزات پزشکی و دندانپزشکی(پروتز، لنز و...)، مواد شیمیایی، پلاستیک، لاستیک مصنوعی، موتورهای برقی، ژنراتور، ترانسفورماتور، دارو، تجهیزات الکترومکانیکی و الکتروتراپی و... اشاره کرد. عمده صادرات غیرنفتی ایران به ایتالیا نیز شامل محصولات فولادی، انواع سنگ، شن و ماسه، محصولات شیمیایی، مصنوعات فلزی، محصولات کشاورزی و زراعی، گوشت و فرآورده‌های گوشتی و لبنیات، لوازم‌خانگی غیربرقی و ماشین‌آلات و... می‌شود.
همکاری خودروسازان ایرانی و ایتالیایی
در گذشته موضوع ورود و همکاری شرکت خودروسازی فیات به ایران مطرح بود، اما این امر اجرایی نشد و در ادامه شاهد روند صعودی واردات خودروهای فرانسوی به ایران بودیم. بیات در پاسخ به این پرسش که به نظر شما در بحث خودروسازی روابط ایران و ایتالیا چگونه است و آیا برنامه‌ای برای همکاری‌هایی در این‌باره وجود دارد، گفت: ایتالیا به‌عنوان یکی از مهم‌ترین کشورهای صنعتی و دومین قدرت تولید صنعتی در اروپا همواره مورد توجه صنعتگران ایرانی بوده و در برهه‌های گوناگون از ظرفیت‌های فنی این کشور در ارتقای صنعت ایران استفاده شده است. هم‌اکنون نیز بخش قابل توجهی از زیرساخت‌های صنعتی در ایران از فناوری‌ها و دانش فنی ایتالیا بهره می‌برند. در طرف مقابل نیز بازار بزرگ ایران و تجربه‌های موفق در همکاری اقتصادی با طرف‌های ایرانی در توجه ایتالیایی‌ها به بخش‌های گوناگون صنعتی و تجاری کشورمان موثر بوده است؛ البته بازار بزرگ و جمعیت جوان کشورمان مورد توجه همه خودروسازان جهان است.
سفیر جمهوری اسلامی ایران در ایتالیا با بیان اینکه هم‌اکنون با توجه به شرایط تحریمی موضوع همکاری‌های بخش خودروسازی در دستور کار دو کشور قرار ندارد، اعلام نمود: در صورت رفع موانع موجود، ایران می‌تواند یکی از بازارهای تعیین‌کننده برای تولیدات صنعت خودرو ایتالیا باشد. ایران از بازار بزرگ و توان بالای قطعه‌سازی برخوردار بوده و ایتالیا نیز یکی از کشورهای پیشرو در تمام چرخه تولید خودرو است.
بیات ادامه داد: روند تاریخی نیز حاکی از حضور موفق شرکت‌های ایتالیایی در بازار ایران دارد و بخش خودرو نیز می‌تواند یکی از بخش‌های موفق آینده باشد؛ بنابراین با فراهم آمدن شرایط، موضوع همکاری‌ها در انتقال دانش فنی و فناوری‌های متنوع صنعت خودرو در دستور کار قرار خواهد گرفت.