قدیمی‌ترین بانک جهان به روزهای پایانی خود نزدیک می‌شود

کمال‌الدین غفوری : بانک مونته دی پاسکی دی سیه‌نا که در سال ۱۴۷۲ تاسیس شده است، پس از عملکرد ضعیف در آزمون استرس، احتمالا توسط UniCredit بلعیده شود. ماه گذشته بانک Monte dei Paschi di Siena، قدیمی‌ترین بانک جهان، متاسفانه وجه تمایز دیگری نیز پیدا کرد: ضعیف‌ترین موسسه مالی اروپا.
این بانک در آزمون سلامت مالی خود توسط نهادهای نظارتی اروپایی بدترین عملکرد را از خود نشان داد و آخرین فصل غم‌انگیز خود را در حماسه‌ای طولانی مدت از معاملات پرضرر، فریب‌های مالی، تخلفات جنایی و حتی مرگ مرموز سپری کرد.
به گزارش بخش ترجمه شرکت‌ها، برگرفته از روزنامه نیویورک تایمز، آزمون استرس این بانک که توسط نهادهای نظارتی صورت پذیرفت، نشان داد رکود شدید سرمایه، این بانک را از بین می‌برد و این امر دولت ایتالیا را وادار به روبه‌رو شدن با یک حقیقت ناخوشایند کرد: دوره پنج قرن و نیمه بانک مونته دی پاسکی رو به پایان است. بانک یونی‌کردیت، یکی از بزرگ‌ترین بانک‌های ایتالیا، با اخراج از رم، ماه گذشته اعلام کرد که در حال مذاکره برای خرید مونته دی پاسکی است به شرط اینکه دولت همه بدهی‌های به این بانک را کماکان حفظ کند. بانک مونته دی پاسکی که در سال ۱۴۷۲ تاسیس شد، احتمالا به صورت یک نام تجاری در شعب بانک‌ها در مرکز ایتالیا باقی خواهد ماند و مشتریان حداقل در ابتدا متوجه تفاوت چندانی نخواهند شد؛ اما این بانک به عنوان یک نهاد مستقل و یادبود زنده‌ای از دوران رنسانس که تجار ایتالیایی اساسا بانکداری مدرن را از آن زمان اختراع کردند، تعطیل خواهد شد. مدیریت عملیات بانکی آن نیز از دفتر مرکزی قلعه مونته دی پاسکی در محله قدیمی‌شهر Siena به دفتر مرکزی یونی کردیت در شهر میلان منتقل انتقال خواهد یافت. عنوان قدیمی‌ترین بانک نیز احتمالا به بانک برنبرگ که در‌ هامبورگ در سال ۱۵۹۰ تاسیس شد، انتقال خواهد یافت.
مشکلات این بانک برای ماریو دراگی، نخست وزیر ایتالیا و رئیس سابق بانک مرکزی اروپا، اتفاق ناخوشایندی است، زیرا او سعی می‌کند اصلاحات را در این کشور پیش ببرد و به وضعیت ایتالیا به عنوان یک کشور عقب‌افتاده اقتصادی دائمی ‌در منطقه یورو پایان دهد. لورنزو کودنوگو، اقتصاددان ارشد سابق در خزانه‌داری ایتالیا که اکنون یک مشاور مستقل است، تصریح کرد که تصرف مونته دی‌پاسکی که پس از اقدامات نجات دولت عملا یک موسسه ملی شد، منابع، زمان و سرمایه سیاسی را برای مسائل مهم‌تر خالی می‌کند. وی تاکید کرد که تلاش‌های سیاسی قوی برای یافتن راه‌حل در اسرع وقت ادامه دارد؛ اما برای شهر سیه‌نا و مناطق اطراف آن، مشکلات مونته دی پاسکی یک ضربه روحی و اقتصادی است. تعداد کمی‌از بانک‌ها در جهان وجود داشتند که مانند مونته دی پاسکی در اوج دوران شکوفایی خود، به مثابه ثروت و هویت جوامع بودند. این بانک همچنان بزرگ‌ترین کارفرمای خصوصی سیه‌نا است و بنیادی که صاحب آن بود سودهای بانکی را برای انواع مختلف فعالیت‌های مدنی از جمله مهدکودک‌ها، خدمات بیمارستانی و دیگر فعالیت‌ها اعطا می‌کرد. مائوریتزیو بیانچینی، روزنامه نگار محلی و رئیس سابق ارتباطات در بانک مونته دی پاسکی در این خصوص اظهار کرد: مونته دی پاسکی بخشی از تاریخ این شهر است و از دیدگاه انسانی، گویی این بانک شعبه‌ای از هر خانواده سیه‌نایی است.
این در حالی است که بقای مونته دی پاسکی سال‌هاست که در بلاتکلیفی است و مشکلات آن در سال ۲۰۰۸ پس از سرمایه‌گذاری بیش از حد توان خود برای خرید بانک رقیب و تبدیل شدن به سومین بانک بزرگ ایتالیا، پس از اینتسا سانپائولو و یونی کردیت آغاز شد. در سال ۲۰۱۳، در حالی که پلیس ادعاهایی را بررسی کرد مبنی بر اینکه مدیران این بانک ضررهای فزاینده خود را از نهادهای نظارتی و سهامداران مخفی کرده بودند، جسد بی‌جان سرپرست ارتباطات مونته دی پاسکی، دیوید روسی، بعد از یک خودکشی آشکار در کوچه‌ای زیر پنجره دفتر خود پیدا شد. اعضای خانواده آقای روسی ادعا کردند که او به دلیل داشتن اطلاع بیش از حد به قتل رسیده است، اما پلیس هیچ‌گاه شواهد قطعی مبنی بر قتل وی پیدا نکرد. در سال ۲۰۱۹، بیش از دوازده تن از مدیران مونته دی پاسکی، دویچه بانک و نامورا هولدینگز به دلیل استفاده غیرقانونی از اقدامات پیچیده برای سرپوش گذاشتن بر مشکلات بانک ایتالیایی محکوم شدند و درنهایت درخواست تجدیدنظر کردند. این در حالی است که بسیاری از بانک‌هایی که مشکلات مونته دی پاسکی را داشتند مدت‌ها پیش فروخته شده بودند، اما برای مردم شهر سیه‌نا، پیشنهاد خرید از طرف بانک یونی کردیت مانند حراج بخشی از هویت آنها خواهد بود و این شهر از لحاظ اقتصادی نیز دچار درد و رنج خواهد شد.
بر اساس گزارش‌های خبری منابع ایتالیایی، فروش این بانک به یونی‌کردیت احتمالا منجر به تعدیل بیش از ۵هزار شغل، بالغ بر یک سوم کل مشاغل، می‌شود؛ اما بانک یونی‌کردیت از اظهارنظر درباره احتمال اخراج کارکنان خودداری می‌کند. نتایج آزمون‌های استرس بانکی که در ماه ژوئیه توسط بانک مرکزی اروپا منتشر شد نشان داد که مونته دی پاسکی با وجود سرمایه‌های متعدد و برنامه‌های تحول تا چه حد آسیب پذیر است. بر اساس آزمون استرس، در صورت وقوع یک رکود اقتصادی شدید تا سال ۲۰۲۳، سرمایه این بانک تقریبا به صفر می‌رسد. دانیل فرانکو، وزیر اقتصاد ایتالیا در این ماه در پارلمان ایتالیا اظهار کرد که این بانک به بیش از ۵/ ۲میلیارد یورو یا ۹/ ۲میلیارد دلار سرمایه نیاز دارد. بانک یونی‌کردیت در ۲۹ ژوئیه، یک روز قبل از اینکه نهاد نظارتی نتایج آزمون استرس را منتشر کند، اعلام کرد که در حال مذاکره انحصاری برای خرید مونته دی پاسکی است. آندریا اورسل، مدیر اجرایی یونی‌کردیت، در تاریخ ۳۰ ژوئیه به خبرنگاران و تحلیلگران اظهار کرد که این بانک باید قبل از تصمیم‌گیری در مورد ادامه این معامله، اسناد مالی مونته دی پاسکی را به طور کامل بررسی کند؛ اما وی گفت که مونته دی پاسکی، تجارت یونی‌کردیت در مرکز ایتالیا را تقویت می‌کند. آقای اورسل خاطرنشان کرد که زمان برای این معامله مناسب است.
با این حال، بسیاری از مردم در شهر سیه‌نا از پذیرفتن این موضوع که استقلال۵۰۰ ساله مونته دی پاسکی ممکن است به زودی به پایان برسد، خودداری می‌کنند. این در حالی است که فروش احتمالی به یونی‌کردیت در انتخابات شهرها و پارلمان که در ماه اکتبر برگزار می‌شود، به موضوع مهمی تبدیل شده است و این امر ممکن است به نفع League، یک حزب پوپولیست راست گرا تمام شود که از مدت‌ها قبل از شهردار سیه‌نا، لوئیجی دو موسی، حمایت می‌کند. دو موسی معتقد است که آینده این بانک یک مساله اجتماعی و سیاسی است که نه تنها به شهر سیه‌نا و به ایتالیا، بلکه به اروپا مربوط می‌شود؛ اما سایر رهبران می‌گویند زمان آن رسیده است که سیه‌نا به راه خود ادامه دهد. به گفته انریکو لتا، نخست وزیر سابق ایتالیا که پس از مدتی در دانشگاه، به عنوان نامزد پارلمان به نمایندگی از استان‌های سیه‌نا و Arezzo به سیاست بازگشت، تست‌های استرس بانک مرکزی اروپا نوعی بررسی نهایی این واقعیت است که این بانک دیگر به تنهایی نخواهد توانست به راه خود ادامه دهد.