جلسه کمیسیون «نوآوری و کارآفرینی» اتاق ایران-ایتالیا، روز سه‌شنبه 7 مهر ماه ۱۴۰۵، با حضور هیئت رئیسه و دبیر این کمیسیون و جمعی از اعضای علاقه‌مند، راس ساعت ۱۴ در محل اتاق ایران و ایتالیا برگزار شد. موضوع مورد بحث این جلسه «تاب‌آوری سازمان‌ها و شرکت‌ها در شرایط بحرانی با رویکرد پایداری سازمانی» بود.
در آغاز جلسه، رئیس کمیسیون، ضمن خوش‌آمدگویی به اعضا و تشکر از حضور ایشان، با تاکید بر اهمیت موضوع تاب‌آوری و پایداری سازمان‌ها در شرایط بحرانی امروز، از آقای دکتر عربگری، نایب‌رئیس اول کمیسیون، درخواست کرد ارائه خود را آغاز نماید.
- «تاب‌آوری سازمانی»
تاب آوری سازمانی و ضرورت توجه به آن در فضای متغیر و غیرقابل پیش‌بینی کسب‌وکار امروز اولین موضوعی بود که طی جلسه مورد بررسی قرار گرفت. تاب‌آوری سازمانی یعنی «توانایی سازمان در مواجهه با اختلالات و بحران‌ها، سازگاری با شرایط جدید، حفظ فعالیت‌های حیاتی و در نهایت یادگیری و بازسازی پس از بحران». بر این اساس، تاب‌آوری صرفاً به معنای بازگشت سازمان به شرایط پیش از وقوع بحران نیست؛ بلکه سازمان تاب‌آور باید بتواند از تجربه بحران برای اصلاح فرایندها، افزایش آمادگی و ایجاد ظرفیت‌های جدید استفاده کند.
- «تاب‌آوری و پایداری سازمانی»
تاب آوری و پایداری سازمانی دومین موضوع مهمی بود که مورد توجه قرار گرفت. در این بخش بر پایداری سازمانی، رویکردی بلند مدت که در آن سازمان ضمن دنبال کردن اهداف اقتصادی و حفظ سودآوری، نسبت به سرمایه انسانی، جامعه و محیط‌زیست نیز مسئولیت‌پذیر است، مطرح شد. از این منظر، پایداری می‌تواند به ایجاد ظرفیت‌های لازم برای مواجهه با بحران‌های آتی و کاهش آسیب‌پذیری سازمان کمک کند.
- «پایداری سازمانی و ضرورت خلق ارزش بلندمدت بدون آسیب به منابع آینده»
در این چارچوب، از سه محور اصلی پایداری سخن به میان آمد که عبارتند از:
- سودآوری و کارایی اقتصادی.
- سرمایه انسانی و مسئولیت اجتماعی.
- حفاظت از محیط‌زیست.
پایداری و تاب‌آوری دو مفهوم مرتبط با یکدیگر هستند و برخورداری از زیرساخت‌های پایدار می‌تواند ظرفیت سازمان را برای مواجهه با شوک‌ها و تداوم فعالیت افزایش دهد.
آقای دکتر عربگری در بخش دیگری از ارائه خود، آثار اقتصادی و تجاری سرمایه‌گذاری در حوزه پایداری و از جمله موارد زیر را مورد بحث قرار داد:
- کاهش هزینه‌های عملیاتی،
- بهینه‌سازی مصرف منابع،
- کاهش هدررفت انرژی و مواد،
- افزایش بهره‌وری،
- ایجاد فرصت‌های جدید بازار،
- تقویت اعتماد ذینفعان و
- تسهیل دسترسی به منابع مالی
- «اقتصاد چرخشی و هوش مصنوعی»
سخنران بر اقتصاد چرخشی و هوش مصنوعی بعنوان دو ابزار مؤثر در تقویت تاب‌آوری سازمانی تاکید کرد. در این بخش، استفاده مجدد از منابع، کاهش وابستگی به مواد اولیه، تنوع‌بخشی به زنجیره تأمین، پیش‌بینی اختلالات، تحلیل سناریوها و استفاده از داده برای تصمیم‌گیری سریع‌تر از جمله راهکارهای مطرح‌شده بود.
- «سرمایه انسانی و مسئولیت اجتماعی سازمان»
سرمایه انسانی و مسئولیت اجتماعی سازمان، نقش بسزایی در ایجاد تاب‌آوری دارد. حفظ اعتماد و تعلق کارکنان، تأمین ایمنی و امنیت روانی و فیزیکی، شفافیت اطلاعاتی در زمان بحران، تفویض اختیار، ایجاد نظام‌های انگیزشی مبتنی بر حل مسئله و نوآوری و پرورش نیروهای توانمند برای مدیریت شرایط بحرانی، از جمله موضوعات مطرح‌شده در این بخش بود.
پس از بررسی موارد مذکور، اعضای کمیسیون وارد بحث و تبادل نظر با هیئت رئیسه و یکدیگر شدند و هر یک، با توجه به حوزه فعالیت و تجربه کسب‌وکار خود، به بیان «مصادیق تاب‌آوری و پایداری در سازمان و صنعت مربوطه» پرداختند. در این بخش، تجربیات و دیدگاه‌های اعضا درباره نحوه مواجهه کسب‌وکارها با بحران، اهمیت انعطاف‌پذیری در تصمیم‌گیری، مدیریت منابع، تداوم زنجیره تأمین، حفظ نیروی انسانی، استفاده از فناوری و ضرورت پیش‌بینی و آمادگی پیش از وقوع بحران مطرح و مورد بحث قرار گرفت. همچنین اعضای کمیسیون بر اهمیت یادگیری سازمانی از تجربیات بحران‌های گذشته نیز تأکید کردند. بررسی نقاط ضعف و قوت سازمان در مواجهه با بحران، ثبت تجربیات، اصلاح فرایندها و انتقال دانش حاصل از این تجربیات می‌تواند موجب شود که سازمان در مواجهه با بحران‌های بعدی آمادگی بیشتری داشته باشد.
در جمع‌بندی مباحث، بر این موضوع تأکید شد که تاب‌آوری سازمانی صرفاً به مدیریت شرایط پس از وقوع بحران محدود نمی‌شود، بلکه لازم است سازمان‌ها پیش از وقوع بحران، نسبت به شناسایی ریسک‌ها، ارزیابی نقاط آسیب‌پذیر، طراحی سناریوهای مختلف و ایجاد ظرفیت‌های جایگزین اقدام کنند. از این منظر، آمادگی و پیش‌بینی می‌تواند نقش مهمی در کاهش آثار بحران و تسریع روند بازگشت یا تطبیق سازمان با شرایط جدید داشته باشد. سازمان‌ها با شناسایی ریسک‌ها، بهینه‌سازی منابع، توسعه سرمایه انسانی، بهره‌گیری از فناوری و دیجیتال‌سازی، تنوع‌بخشی به زنجیره تأمین و بازارها، توجه به مسئولیت اجتماعی و محیط‌زیست و ایجاد سازوکارهای مناسب برای ارزیابی و گزارش‌دهی، می‌توانند ظرفیت بیشتری برای مواجهه با شرایط متغیر و بحرانی ایجاد کنند.
جلسه، راس ساعت 16 با تشکر رئیس کمیسیون از همکاری و مشارکت اعضا خاتمه یافت.
صورتجلسه کمیسیون نوآوری و کارآفرینی (7 مهر 1405)
