جلسه کمیسیون تجارت، پولی، بانکی و بیمه اتاق ایران و ایتالیا (دوره 1405-1404)، روز دوشنبه 11 آبان 1405، رأس ساعت 14، با حضور خانم حسین‌زاده (رئیس کمیسیون)، آقای دهقان نیری (نایب‌رئیس اول کمیسیون)، آقای نجدی (نایب‌رئیس دوم کمیسیون)، مهمان مدعو آقای میری (هم‌بنیان‌گذار و مدیرعامل وال گلد از گروه والکس)، مهمان مدعو آقای محب ملکی (مدیرعامل جیحون از گروه والکس) و آقای وسمقی (دبیر کمیسیون) و جمعی از اعضای فعال و علاقه‌مند، در محل اتاق ایران و ایتالیا برگزار شد.
دستور جلسه:
- رمزارزها و آینده پرداخت‌های بین‌المللی؛ فرصت‌ها و محدودیت‌ها برای تجارت ایران
در ابتدای جلسه، پس از معرفی مختصر شرکت‌کنندگان، خانم حسین‌زاده، رئیس کمیسیون، ضمن خیرمقدم به اعضای حاضر و مهمانان مدعو، بر اهمیت موضوع رمزارزها و پرداخت‌های بین‌المللی تأکید کرد و از مهمانان درخواست کرد مطالب خود را در چارچوب دستور جلسه ارائه کنند.
سپس آقای میری سخنان خود را آغاز کرد و در ابتدا به پیشینه رمزارزها و دلایل شکل‌گیری آن‌ها و تفاوتشان با پول فیات پرداخت. به گفته وی، رمزارزها با هدف ایجاد دارایی‌هایی مستقل از بانک‌های مرکزی و خارج از کنترل هر نهاد یا سازمان به وجود آمدند. نوسانات شدید رمزارزها موجب شد بازار به سمت ایجاد استیبل‌کوین‌ها (Stable Coins) حرکت کند که شناخته‌شده‌ترین آن‌ها تتر و تتر گلد است. وی در ادامه درباره نحوه ایجاد بیت‌کوین و استخراج آن و همچنین نحوه صدور تتر توضیح داد و گفت امکان معامله ۲۴ساعته و هفت‌روزه تتر گلد، برخلاف بازار جهانی طلا که دو روز در هفته تعطیل است، از مزیت‌های آن به شمار می‌رود.
آقای میری سپس به رویکرد کشورها و اتحادیه‌ها در قبال رمزارزها اشاره کرد و گفت رویکرد چین در سال‌های اخیر نوسان داشته و از پذیرش اولیه تا ممنوعیت را شامل شده است. وی افزود که کاربران معمولاً پیش از توجه به این مقررات، اقدام به معامله می‌کنند. در اتحادیه اروپا نیز مقررات میکا (MiCA) محدودیت‌هایی ایجاد کرده است؛ از جمله اینکه ناشران استیبل‌کوین برای پذیرفته‌شدن باید بخشی از ذخایر دلاری خود را در اروپا نگهداری یا سرمایه‌گذاری کنند. کشورها و اتحادیه‌های مختلف واکنش‌های متفاوتی به رمزارزها نشان داده‌اند.
وی با اشاره به نقش رمزارزها در تسهیل تجارت، رفع عدم‌قطعیت در زمان تسویه و حذف واسطه‌ها را از مهم‌ترین مزایای آن‌ها در فضای تجارت دیجیتال برشمرد.
وی همچنین در مقایسه صرافی‌های ایرانی با صرافی‌های جهانی مانند بایننس گفت بایننس بازاری بسیار عمیق است و می‌تواند میلیون‌ها یا میلیاردها دلار را در لحظه تبدیل و نقد کند، اما در ایران به‌دلیل محدودیت‌ها و تحریم‌ها چنین عمقی وجود ندارد.
وی با اشاره به خطر مسدودسازی (فریز) کیف پول‌ها و تتر، بر لزوم داشتن زیرساخت قوی و سیاست‌گذاری دقیق برای جابه‌جایی دارایی‌های دیجیتال تأکید کرد و گفت بازار رمزارزها بسیار شفاف است و مبدأ، مقصد و مسیر تمام تراکنش‌ها ثبت می‌شود.
خلاصه توصیه‌ها و نکات مطرح‌شده توسط وی به شرح ذیل بود:
- در صورت پرهیز از ریسک، معامله بر مبنای استیبل‌کوین‌ها مانند USDT، USDC و تتر گلد ترجیح دارد.
- جابه‌جایی رمزارزها کارمزد دارد و گاهی این کارمزدها قابل‌توجه است.
- در قراردادهای تجاری می‌توان از قراردادهای هوشمند (Smart Contract) استفاده کرد؛ به این صورت که وجه در والت (Wallet) یکی از طرفین یا شخص ثالث بلوکه می‌شود و پس از انجام تعهدات و تأیید آیتم‌های قرارداد، جابه‌جا می‌شود. شرکت‌های فعال در این حوزه، از جمله والکس، می‌توانند در پیاده‌سازی این قراردادها کمک کنند.
- توکنایز کردن (Tokenize) دارایی‌هایی مانند زعفران، ملک، نفت، گاز و مس، که در برخی موارد در ایران نیز معامله می‌شوند، می‌تواند دامنه ابزارهای معاملاتی را فراتر از دلار و طلا گسترش دهد. برای نمونه، زعفران می‌تواند در انباری مورد تأیید یک نهاد نگهداری و بر مبنای آن توکن صادر شود.
- نحوه نقد کردن رمزارز و تبدیل آن به پول فیات به کشور مبدأ بستگی دارد؛ برای مثال در ترکیه این کار به‌سادگی امکان‌پذیر است و برخی صرافی‌ها در چندین کشور صرافی فیات دارند.
- برای بررسی سلامت زنجیره تراکنش‌ها و تمیز بودن والت‌ها در معاملات، می‌توان از متخصصان رمزارز استفاده کرد، هرچند تعداد این متخصصان محدود است.
- هیچ رمزی غیرقابل‌شکستن نیست و اساس امنیت، بالا بودن هزینه شکستن آن است؛ با وجود پیشرفت هوش مصنوعی و کامپیوترهای کوانتومی نیز باید توجیه اقتصادی شکستن رمز را سنجید. وی به هک بایننس و نوبیتکس، که در جریان جنگ هدف حمله قرار گرفت، اشاره کرد و گفت صرافی‌های معتبر معمولاً خسارت‌ها را جبران می‌کنند. بهترین روش نگهداری امن دارایی، استفاده از والت‌های سخت‌افزاری و نگهداری امنِ رمز آن‌هاست.
آقای میری در ادامه، با اشاره به نقش اتاق‌های بازرگانی مانند اتاق ایران و ایتالیا، پیشنهاد کرد اتاق با مشخص کردن صادرکنندگان دارای امکان فاکتور ارزی و واردکنندگان متقاضی، زمینه مواجهه آن‌ها را فراهم کند؛ برای مثال صادرکننده زعفران و واردکننده گوشی می‌توانند روبه‌روی هم قرار گیرند، وجه به‌صورت رمزارزی جابه‌جا شود و ثبت رسمی معامله نیز صورت گیرد. وی گفت اجرای این سازوکار مستلزم طراحی و تدوین قوانین و تعیین مرجع ثبت رسمی است و امکان اجرایی‌شدن آن وجود دارد.
در ادامه، آقای محب ملکی، مدیرعامل جیحون از گروه والکس، خدمات این مجموعه را به شرکت‌ها و تجار تشریح کرد. وی به روش‌ها و ابزارهای تأمین مالی از جمله برات، تسهیلات اعتباری و گام اشاره کرد و توضیح داد که گام (گواهی اعتبار مولد) برای تضمین تسویه بدهی‌ها و برات به‌عنوان دستور پرداخت تضمین‌شده برای تسویه بدهی استفاده می‌شود. به گفته وی، راه‌حل‌های ارائه‌شده برای خریدار و فروشنده شامل موارد زیر است:
- شفاف‌سازی جریان مالی از طریق وصول و پرداخت بر اساس فاکتور و سند تعهد پرداخت
- تسهیل وصول مطالبات از طریق صدور سند تعهد پرداخت و امکان درخواست نقدسازی در هر زمان
- تسهیل پرداخت بدهی‌ها از طریق تعیین زمان سررسید و روش پرداخت
- تأمین مالی از منابع متنوع، از جمله بازار سرمایه و بانک‌ها
در بخش پرسش و پاسخ، اعضای کمیسیون سؤالات خود را درباره نحوه انعقاد قراردادها به‌صورت رمزارزی، دریافت وجه و تبدیل آن به ریال، دلار، درهم و سایر ارزها مطرح کردند و مهمانان به آن‌ها پاسخ دادند.
آقای میری درباره محدودیت‌های داخلی گفت نسبت دادن نوسانات نرخ ارز به بازار رمزارز صحیح نیست؛ بازار تتر در ایران در مقایسه با بازار هرات بسیار کوچک است و دلایل نوسان قیمت‌ها عوامل دیگری است. همچنین در پاسخ به سؤالی درباره امنیت کیف پول‌ها، بر استفاده از والت‌های سخت‌افزاری تأکید کرد. شرکت‌کنندگان از این پرسش و پاسخ‌ها اطلاعات مورد نیاز خود را درباره تجارت با ارزهای دیجیتال به دست آوردند.
در پایان جلسه، خانم حسین‌زاده ضمن قدردانی از حضور اعضا و مهمانان مدعو و تشکر از ارائه دیدگاه‌ها و تجربیات آنان، ساعت 16 ختم جلسه را اعلام کرد.
صورتجلسه کمیسیون تجارت، پولی، بانکی و بیمه (11 آبان 1405)
